Eigen werk

In gesprek met David & Joey Landreth

Click here for the English version

The Bros. live at The Fellowship Of Acoustics

The Bros. Landreth uit Canada, Winnipeg staan bekend om warme gitaarlijnen, prachtige samenzang en persoonlijke teksten. Kern van de band zijn broers David en Joey Landreth. Zij groeiden op tussen de platen van Bonnie Raitt, Ry Cooder en Little Feat en dat hoor je terug in hun muziek. Onlangs tourden ze door Europa met hun nieuwe cd Dog Ear. In Nederland speelden ze op drie achtereenvolgende dagen in De Amer in Amen, de Oosterpoort in Groningen en de Tolhuistuin in Amsterdam. En op de weg naar Amsterdam stopten ze ook even bij The Fellowship of Acoustics. “Ik ken veel plaatsen waar ze gitaren verkopen”, zegt Joey Landreth, “maar daar ga ik lang niet altijd naar toe als ik in de buurt ben. Dat geldt wel voor The Fellowship of Acoustics. Als ik in de buurt ben, stap ik er naar binnen.”

De Bros. komen uit Winnipeg, Canada. Een stad met zo’n 850.000 inwoners, omgeven door eindeloze vlakten en prairies. David: “Winnipeg ligt vrij geïsoleerd, de dichtstbijzijnde volgende stad is 200 kilometer verderop. Misschien is dat de reden dat de stad zo’n hele hechte, culturele gemeenschap heeft. Het wemelt er van de lokale musici. Ze zijn stuk voor stuk steengoed, maar niemand laat zich daarop voorstaan. In Winnipeg wordt het niet getolereerd als je een te groot ego hebt, haha!”

Verschillen

Voor hun Dog Ear-tour doorkruist de band heel wat Europese landen. “Voor ons is het heel bijzonder dat je op zo’n klein gebied zoveel verschillen kent. Ineens kijk je naar andere huizen, zien de borden langs de weg anders uit en lees je teksten in een andere taal. Zoveel culturen en talen in één gebied, dat hebben wij in Canada niet.”

We spreken David en Joey Landreth voordat ze in De Oosterpoort spelen. De avond ervoor traden ze op in De Amer. Ook voor hen een bijzondere ervaring, zo bleek. “De Amer is bekend in onze muzikale kringen. Iedereen is jaloers als ze horen dat je daar speelt. Al was het maar om die geweldige gehaktballen!”

Geheime wapen

Van De Amer naar De Oosterpoort, dat is van een huiskamersetting naar een middelgroot poppodium. Hoe zorgt de band ervoor dat ze overal goed klinkt? “Daar hebben we heel veel tijd en moeite in gestopt. We hebben echt overal gespeeld. Tussen de schuifdeuren in een huiskamer, in concertzalen en in arena’s.  Nou ja, in een arena, want dat hebben we nog maar 1 keer gedaan, haha. We kunnen heel zacht en klein spelen, maar ook op flink volume rocken. Ons geheime wapen is geluidsman Ian, ons vierde bandlid.

Joey: “ik heb van Ian geleerd hoe ik het volume van mijn gitaar af moet stellen. En dat gaat niet over zo hard mogelijk. Juist niet!  Ik geef Ian wat hij nodig heeft om mij het beste te laten klinken. Energie zonder de volumeknop voluit te zetten. Het vraagt veel oefenen, veel ervaring, maar nu klinken we bij iedere show zoals we willen klinken.”

De meerstemmige samenzang van de bandleden en hun gast – in dit geval zangeres Begonia – klinkt oorstrelend en vanzelfsprekend. David: “Dat is goed om te horen, want onze samenzang is één van de dingen waar we heel bewust het hardst aan gewerkt hebben. Dus als het heel naturel klinkt, is dat fijn!”

Band

Drie muzikanten op het podium maakt nog geen band, maar als je iets van de Bros. kunt zeggen, dan is het wel dat het een band is. David: “Daar hebben we veel tijd en liefde in gestopt. We kennen elkaar heel goed. Drummer Roman was bijvoorbeeld ook de producer van de solo-cd van Joey.” Joey: “Ik vroeg eens aan een vriend wat het geheim was van zijn goede relatie. Hij zei: ‘Ik stel haar boven mijzelf en zij stelt mij boven haarzelf. We willen elkaar laten stralen.’ Zo werkt het ook in een band. Je moet op elkaar letten en elkaar het beste gunnen.”

Over de vraag of er een bandleider is en zo ja, wie, moeten ze even nadenken. David: “Een van de goede dingen die onze vader tegen ons zei – hij zei wel meer, maar dit sneed hout – was: ‘The voice is king!’ Dus wat dat betreft is het Joey.” Joey: “Maar het is een democratisch proces, we doen het samen. Ik heb wel bepaalde kennis, ik heb dingen uitgezocht waardoor ik soms aangeef: hé jongens, we kunnen dit ook zó doen. Wat dat betreft kun je altijd verschillende rollen aannemen.”

Dog Ear

The Bros. Landreth bracht een inmiddels indrukwekkend aantal cd’s uit. Toch gaat het liedjes schrijven niet vanzelf. David: “We gaan er echt voor zitten. Het komt ons niet aanwaaien. We zijn ook begonnen als echte blue collar musici, dus spelen in dienst van een ander. Misschien heeft het daarmee te maken.” Joey: “Het is misschien gek, maar als ik een liedje schrijf, voel ik me nog steeds als the new kid on the block. Ik voel me veel meer op mijn gemak als ik met m’n gitaar op de bank zit en wat zit te spelen. Wat dat betreft ben ik toch vooral een gitarist.”

Voor Dog Ear hadden de Bros. 16 à 18 liedjes op de plank liggen die ze geschikt vonden voor een volgende cd. David: “Met een selectie deden we een opnamesessie. We dachten dat we nog meer nodig zouden hebben, maar na 11 nummers waren we eigenlijk heel tevreden. Dus nu staan er 11 nummers op Dog Ear. Het uitbrengen van een nieuwe cd is altijd een reden om weer te gaan toeren. Dat hoort erbij. Het is hoe de muziekindustrie werkt. Als je niet iets nieuws hebt, willen mensen je niet boeken.”

Nederig

Na turbulente jaren van verslaving en vrijwel eindeloos spelen is er eindelijk wat meer rust in het leven van zowel David als Joey. “Sinds we allebei kinderen hebben is de druk eraf”, zegt Joey. “Ik hoef mezelf niet meer te bewijzen via de muziek. Dat ik vader ben, maakt me nederig.” David: “Er is iets dat veel belangrijker is dan wijzelf en dat zijn onze kinderen. Daardoor voelen we veel minder druk als musici. Erg plezierig!”

Verjaardagstaart

Naast de band hebben de broers ook een eigen platenlabel: Birthday Cake (“Everybody loves birthday cakes”). Joey: “David is de slimme zakenman van ons tweeën, hij runt dit vooral “ David: “We willen artiesten een veilige omgeving bieden, want we weten uit eigen ervaring dat dat niet altijd vanzelfsprekend is. Op een gegeven moment zei mijn producer: Laten we het zelf doen.” En zo geschiedde.

Bij het afscheid hebben we nog een verrassing voor de broers in petto: een typisch Nederlands verjaardags-slagroomtaartje van de warme bakker. Een paar uur later krijgen we een appje van David. “We loved it!”

‘The Köln Concert’ spelen (voor Keith Jarrett) 

English version : Playing The Köln Concert 

Het is alweer 51 jaar geleden dat jazzpianist Keith Jarrett zijn iconische concert gaf in de Opera van Keulen. De registratie ervan, het album The Köln Concert, is het bestverkochte soloalbum in de geschiedenis van de jazzmuziek. Kun en mag je zo’n eenmalig, volledig geïmproviseerd concert naspelen? De mensen van Philharmonie de Paris vonden van wel en vroegen in 2023 aan pianisten Maki Namekawa en Thomas Enhco om deze uitdaging aan te gaan – met goedkeuring van Jarrett zelf. In april, juni en juli 2026 staat weer een aantal concerten op het programma. Hieronder mijn interview met Thomas Enhco over dit bijzondere project (ook gepubliceerd op JazzNu.com).

Voor verstokte fans is het vloeken in de kerk, het naspelen van een meesterlijke improvisatie als The Köln Concert. Maar je kunt ook stellen dat zo’n conservatief standpunt niet past bij jazz. De muziek van Jarrett inspireert, pianisten willen het spelen. Om te leren, om te kijken of ze het kunnen, om wat dichter bij het spel van Jarrett te komen. Omdat het fantastisch is als je zo’n mooi stuk zelf speelt.

Deze discussie kan alleen worden gevoerd omdat het concert in de jaren ’90 op noten is vastgelegd. Was dat niet gebeurd, dan bestond het beroemde optreden alleen in de hoofden en harten van de mensen die erbij waren. Pogingen om The Köln Concert op papier te zetten, strandden de eerste jaren omdat Jarrett weigerde mee te werken. Uiteindelijk kwam er dan toch een goedgekeurde versie van maar liefst 88 bladzijden. Maar in het voorwoord geeft Jarrett aan dat hij toch nog steeds de voorkeur geeft aan de plaatopname als de beste referentie (‘final-word reference’). Het lijkt misschien een discussie die meer thuishoort in de klassieke muziek. Daar liggen de noten immers vaak vast. Maar ook daar is er veel vrijheid in het bepalen van tempo, stijl, interpretatie. En los daarvan: improviseren was in de tijd van Bach en Mozart de gewoonste zaak van de wereld. In de cadenza’s van pianoconcerten bijvoorbeeld kregen solisten alle ruimte om hun talent te tonen.

Eerbetoon

Hoe dan ook, Keith Jarrett zal het concert zelf nooit meer spelen. In 2018 kreeg hij twee keer een beroerte, waarna hij zijn linkerhand niet meer kan gebruiken. Als eerbetoon aan de grote pianist besloot de Philharmonie de Parijs daarom een uitvoering van The Köln Concert te organiseren. Met toestemming van de meester zelf brachten Maki Namekawa en Thomas Enhco het legendarische concert april 2023 vier avonden achter elkaar ten gehore. De aankondiging leidde tot de hierboven beschreven discussie. Maar ondanks alle discussie – of misschien wel dankzij – waren de vier concerten in een mum van tijd uitverkocht.

Voor Thomas Enhco, opgegroeid met jazz en klassiek en wars van muzikale hokjes, was het een grote eer dat hij voor dit concert gevraagd werd, want ook voor hem was The Köln Concert een iconisch album. “Keith Jarrett speelde het hele stuk vanuit het hart, in het moment. Hij is echt een geniale improvisator, de beste in zijn soort. The Köln Concert is een muziekstuk, een complete compositie die ter plekke tot stand kwam, met ijzersterke thema’s die ook op zichzelf overeind blijven. Het is lastig om er een etiket op te plakken. Jazz, klassiek, blues…. Het is alles tegelijk, maar eigenlijk maakt het niets uit. Het is onmogelijk om zo’n improvisatie exact na te spelen, dat voelt voor mij contra-intuïtief.” En dus zei Enhco tegen de mensen van de Philharmonie de Paris dat hij de opdracht graag aannam, maar alleen als hij het op zijn eigen manier mocht doen. “Dat moesten ze eerst met Jarrett zelf bespreken. Gelukkig ging hij ermee akkoord.”

Groove

The Köln Concert bestaat eigenlijk uit twee concerten, maar voor het album is het in vieren geknipt. Maki Namekawa speelt het eerste deel en het laatste, de toegift. Thomas Enhco speelt deel 2a en 2b, de delen met de meeste groove en improvisatie. Waar Namekawa zich strikt aan de noten op papier houdt, neemt Enhco de vrijheid om zelf te improviseren. Een goede taakverdeling, vindt hij. “Maki is een klassiek pianiste. Zij speelt iedere noot vanaf bladmuziek. Dat is ook passend, ze speelt het eerste en het laatste deel. Mensen willen dat precies zo horen. In mijn delen zit heel veel improvisatie en ook dat is passend.”

Enhco dompelde zich onder in de muziek van The Köln Concert. De bladmuziek was zijn referentie. “Maar los van de fouten in de transcriptie, staat daar natuurlijk lang niet alles wat Jarrett doet. Zijn muziek is complex. Het bevat tal van kleine, organische details die je niet kunt vatten in bladmuziek. Het is alsof je beweging wilt schrijven.”

“Ik wilde zo dicht mogelijk bij zijn frasering, stijl en gevoel blijven. In Jarretts manier van spelen hoor je gospel en soulmuziek. Hij speelt met een enorme groove over eenvoudige harmonieën met onvoorstelbaar ingewikkelde ritmes en frases. It’s more about the groove than anything else. In sommige delen improviseert hij meer dan 10 minuten op één akkoord, met een fantastisch gevoel voor ritme, timing en swing. Het is ongelooflijk hoe hij die lange verhaallijnen maakt terwijl hij improviseert. Ik speel mijn eigen improvisatie, maar wel in zijn stijl.”

“De muziek van Jarrett kun je niet vatten in bladmuziek; dat is alsof je beweging wilt schrijven”

Daarbij is hij voorzichtig. “Mensen komen om The Köln Concert te horen. Ik speel met respect voor de verhaallijn, de hoofdthema’s en muzikale motieven van Jarrett. De frases waarvan ik denk dat ze onverbrekelijk bij dit iconische album horen, laat ik staan. Maar waar ik het gevoel heb dat het kan, speel ik mijn eigen muziek. Zolang het maar niet het hart van het concert aantast.”

Obsessief

Nooit eerder dook Enhco zo diep in een muziekstuk. “Het is een enorme uitdaging en super interessant. Je moet iemands muziek begrijpen, verteren, in je eigen systeem opnemen. Ik ging ermee naar bed, droomde ervan en stond ermee op. Omdat ik erdoor geobsedeerd was, maar ook omdat de muziek zelf zo obsessief is. Er zitten herhalende elementen in die langzaam evolueren in iets anders. Het werkt alleen als je ook in die trance duikt. Er zit een obsessieve kant in mijn karakter, dat kan niet anders, anders had ik dit niet kunnen doen. Het veranderde mijn manier van spelen, van hoe ik de toetsen raak. Dat is ook logisch, muziek is een taal. Als je veel omgaat met iemand die een accent heeft, dan neem je dat over.”

Die eerste reeks concerten in 2023 zijn een dierbare herinnering voor Enhco. “Hoe immens populair het album is, merkte ik tijdens, maar ook na het concert. Mensen van alle generaties kwamen met tranen in hun ogen naar me toe. Ze vertelden dat The Köln Concert de soundtrack van hun leven was, dat ze verliefd werden of zelfs geboren waren op de muziek van dit concert. Het was ontroerend. Ik was heel blij dat ik hen niet teleurgesteld had en dat ik toch ook mijn eigen ding heb kunnen doen.”

Op bezoek bij Keith Jarrett

Namekawa en Enhco zijn de enige twee pianisten die The Köln Concert uitvoeren met officiële goedkeuring van Jarrett zelf. Een paar weken na de concerten in Parijs reisde het tweetal af naar New York om het concert voor de meester zelf te spelen. “Dat was echt superspannend”, zegt Enhco. “Het scheelde dat Maki Jarrett kende, zij was al een paar keer bij hem op bezoek geweest. Maar dan nog…. We zaten in zijn studio, speelden op zijn piano, terwijl hij op een meter afstand naast mij zat. Het voelde alsof ik een Beethoven-sonate speelde voor Beethoven. Ik was heel zenuwachtig, maar gelukkig ging het goed. Jarrett was heel blij met wat we speelden. Onze twee heel verschillende benaderingen bevielen hem. Jarrett vond het curieus, maar ook interessant om te horen hoe we zijn muziek op deze manier weer tot leven brachten. Sowieso waardeerde hij het enorm dat we de moeite namen om hem op te zoeken. En hij vond het fijn dat er weer eens goed op zijn piano werd gespeeld.”

Het verhaal past bij de musicus Thomas Enhco. “De rode draad in mijn muzikale loopbaan is improviseren. Ik breng elementen van jazz in klassieke projecten en andersom. En hoe meer ik me in beide werelden verdiep, hoe meer raakvlakken ik zie. De ene avond improviseer ik op de muziek van Mozart en Schubert, de andere avond speel ik jazz, maar het is altijd mijn muziek. Al deze dingen beïnvloeden wat ik doe. De weg leidt niet naar een middenweg tussen klassiek en jazz, maar naar mijn eigen muziek.”

Thomas Enhco (@Julien Benhamou)

2026: The Köln Concert on tour

Voorjaar en zomer 2026 toeren Namekawa en Enhco met de uitvoering van The Köln Concert langs een aantal Europese concertzalen, onder meer op 15 april in Bozar in Brussel. Enhco: “Ik heb met mezelf afgesproken dat ik één maand nodig heb om terug te komen in het stuk, maar het blijft een uitdaging. Ik wil niet hetzelfde doen als ik 2023. Ik wil het beter doen. Nog dichter bij Jarretts stijl blijven en tegelijkertijd nog vrijer spelen. I want to stretch it both ways. Na de concerten in 2023 was ik een andere pianist, een andere improvisator. Nu wil ik er nog dieper in duiken. Ik hoop dat het anders en beter wordt en dat ik weer dichter bij het origineel kan komen.”

  • 09 april Auditorium de Bordeaux
  • 10 april Philharmonie de Paris
  • 11 april Barbican Centre, London
  • 13 april National Concert Hall, Dublin
  • 15 april Bozar, Brussel
  • 17 juni  Filharmonie Brno, Czechia
  • 19 juli   Nuits de Fourvière, Lyon, France

Vorig jaar was het 50 jaar geleden dat The Köln Concert verscheen. Pianist Ralph van Raat wijdde er een uitzending op NPO Klassiek aan en een nam er een podcast over op. Ook verscheen de speelfilm ‘Köln 75’ (Ido Fluk) over de moeizame aanloop naar het beroemde concert.

Thomas Enhco (1988) begint met viool spelen als hij drie is, een paar jaar later volgt de piano. Een typisch Thomas Enhco-concert is een mix van klassiek, jazz, populair en eigen werk. Stukken die hij met zijn jazztrio uitvoert, speelt hij net zo goed als toegift na een Mozart-concert. En ook als hij klassiek speelt, is de jazzopvatting van de noten nooit ver weg. Naast The Köln Concert toert Enhco de komende maanden solo met zijn Mozart Paradox langs Europese concertzalen. In dezelfde periode staan optredens met o.a. marimbiste Vassilena Serafimova en met broer en jazztrompettist David Enhco op het programma, maar ook Ravels Pianoconcert in G en een ode aan het leven en werk van George Gershwin (Gershwin, La Vida En Azul).

Meer over Thomas Enhco op JazzNu:

On other platforms:

Foto Maki Namekawa en Thomas Enhco bovenaan: credits_dr (met dank aan Nuits de Fourvière, Lyon); rechterhelft foto Thomas Enhco @Julien Benhamou.

 

Gilad Hekselman: ‘CHAOS IS NODIG OM VOORUIT TE KOMEN’ / ‘EMBRACE THE CHAOS’

De afgelopen jaren was gitarist Gilad Hekselman regelmatig te gast op de Nederlandse jazzpodia. In 2019, na drie succesvolle optredens op het North Sea Jazz Festival, kwam hij in oktober terug naar ons land met gHex, zijn trio met contrabassist Rick Rosato en drummer Jonathan Pinson. Tussen de optredens door had hij tijd voor een interview.

Lees hier mijn interview met Gilad Hekselman op Jazznu.com.

Gilad Heksleman: ‘Embrace the Chaos’ (English version). 

Thomas Enhco wil de piano als een orkest laten klinken / ‘I want to make the piano sing’

Door Elke Beekman – februari 2016 / Fotografie ©Maxime de Bollivier

Als je je instrument volledig beheerst en techniek is geen issue meer, dan blijft over wie je bent, zei iemand eens tegen me. Dan zit er een direct lijntje tussen wat er in je hoofd gebeurt en wat je handen doen. Of, zoals pianist Thomas Enhco het verwoordde in een interview: “Soms voel ik niet meer dat mijn vingers de toetsen raken.”

 

Thomas Enhco LV 5174-normalHet is een multitalent, de Franse pianist Thomas Enhco (27). Hij speelt jazz en klassiek, componeert, schrijft filmmuziek, geeft workshops en wil in de toekomst graag meer met grote symfonieorkesten spelen (de eerste optredens zijn gepland). Op 5 en 6 maart is hij met zijn jazztrio in Nederland.

Zou ik hem op basis van zijn muziek moeten beschrijven, dan zou ik zeggen dat Enhco in elk geval een romanticus pur sang is. Een zo nu en dan heftig emotioneel mens, met een groot gevoel voor schoonheid en een hang naar harmonie. Een mild gevoel voor humor, maar niet sarcastisch. Intelligent, een snelle denker, iemand die hoge eisen stelt aan zichzelf. Avontuurlijk? In elk geval origineel en eigenzinnig. Hij speelt wat hij wil spelen, de ene keer klinkt een compositie klassiek, de andere keer is het pure jazz. In zijn jazz-versie van Schumann-compositie ‘Träumerei’ op de cd Fireflies komen beide stromingen samen.

Een nieuwe jazzheld

Ik sprak Enhco in de Vlaamse plaats Poperinge, waar hij optrad in het kader van een driedaags pianofestival. Enhco is in Frankrijk een behoorlijke grootheid en, dankzij een enthousiaste producent van Sony, ook redelijk bekend in Japan, maar daarbuiten moet het grote ontwaken nog beginnen. Nederland maakte voor het eerst kennis met hem en zijn trio tijdens het laatste North Sea Jazzfestival. Recensent Dick Hovenga noemde het optreden het absolute hoogtepunt van de avond en sprak over “de ware geboorte van nieuwe jazzheld Thomas Enhco en zijn trio.”

Louis Malle

De interviewafspraak was gemaakt toen Enhco november vorig jaar een concert gaf bij de vertoning van de film Ascenseur pour l’échafaud (1958) van regisseur Louis Malle (met de beroemde filmscore van Miles Davis). In het gesprek dat we na afloop met hem hadden, vermeldde hij tussen neus en lippen door dat Louis Malle een kennis was van zijn overgrootmoeder. Nader onderzoek leerde dat het ging om actrice Gisèle Casadesus (101 jaar), moeder van de bekende dirigent Jean Claude Casadesus en grootmoeder van sopraan Caroline Casadesus, de moeder van Thomas Enhco.

Het was niet vanzelfsprekend dat Thomas beroepsmuzikant zou worden, wel dat hij een instrument zou leren bespelen. Toen hij drie jaar was, kreeg hij een viool in zijn handen gedrukt van zijn moeder, drie jaar later kwam daar de piano bij. “Oefenen op je instrument was net zoiets als wassen en tanden poetsen. Het hoorde er gewoon bij. Ik dacht er niet echt over na en toen ik een jaar of 10 was wilde ik het zelf. Ik wilde meer en beter leren spelen”, zou hij later vertellen.

Zijn vader Jean Etienne Cohen Séat was jarenlang ceo van de prestigieuze uitgever Calmann-Levy en is daarnaast een verdienstelijk pianist. Als klein jongetje speelde Thomas graag met zijn treintjes onder de piano als zijn vader Beethoven of Bach ten gehore bracht . “Het geluid van de piano als ik eronder zat, fascineerde me. Zó warm!”

Jazz

Nadat zijn ouders zijn gescheiden, trouwt zijn moeder met de Franse jazzviolist Didier Lockwood. Daarmee komt naast de klassieke muziek ook de jazz in het leven van Thomas en zijn broer David (trompettist). Als Lockwood samen met de Belgische drummer André Charlier een jazzschool opricht, zitten Thomas, David en de zoon van Charlier, Nicolas (de huidige drummer van het Thomas Enhco trio), in het eerste klasje.

Koers

Thomas Enhco heeft een heldere kijk op zijn rol als performer. “Ik houd ervan om mensen bij de hand te nemen. Als ik op het podium sta, zie ik mezelf als de kapitein van het schip. De mensen in het publiek zijn de reizigers en soms zelfs deel van de bemanning. Maar ik bepaal de koers en de bestemming. Soms laat ik me leiden door wat er gebeurt, door de emoties, de sfeer, en ben ik zelf ook verbaasd over waar we terecht komen. Ik leid de reis, maar maak er ook deel van uit en geniet er net zo van als de andere reizigers. Zo wil ik het voelen als ik speel voor publiek. Het lukt niet altijd, maar dat is mijn doel.”

In Poperinge slaagt zijn opzet. Aanvankelijk lijkt het publiek wat afwachtend – vermoedelijk was het voor de meeste mensen de eerste keer dat ze Thomas Enhco hoorden spelen – maar al snel krijgt hij ze mee. Als de laatste ijle noten van You’re just a ghost langzaam wegsterven, blijft het even heel stil. Dan klinkt het applaus, luid en enthousiast. De zaal is om.

Dynamiek

Een soloconcert van Thomas Enhco is een belevenis. Hij gaat de uitdaging aan om het volle bereik van het klavier te benutten. De rechterhand vliegt regelmatig over de linker heen om het uiterste uit de vleugel te halen. Hij trakteert je op veel snelle noten, maar gaat de stilte absoluut niet uit de weg. Hard en zacht, harder en nog zachter, kleine, intieme touché’s, en dan weer grootse gebaren en muzikaal geweld. Maar steeds in dienst van het verhaal dat hij wil vertellen. En altijd mooi. Zelfs als hij met beide handen op de toetsen hamert en je de emoties door de zaal voelt gaan. Eigen composities als het weemoedige ‘Letting you go’ en het krachtige ‘Looking for the moose’ wisselt hij af met standards als ‘It ain´t necessarily so’, ‘All the things you are’ en, als toegift, een vervlechting van ‘Autumns Leaves’ en ‘Summertime’.

Stroomversnelling

De afgelopen vijf jaar raakte de carrière van Enhco in een stroomversnelling. Hij won belangrijke prijzen in Frankrijk en tourde enkele keren in Japan dankzij Sony-producer Itoh Yasohachi. Via hem kwam hij in 2012 in New York terecht om daar opnames te maken met Jack Dejohnette en John Patitucci. Hij zou er uiteindelijk twee jaar wonen. Zijn derde trio-cd, Fireflies uit 2012, produceerde Enhco zelf. Hij won er een Franse Grammy mee, Les Victoires de la Musique. Kort daarna tekende hij een contract bij Universal Music. Na drie jaar lief en leed in New York keerde Enhco terug naar Parijs. Zijn ervaringen verwerkte hij in de prachtige solo cd Feathers, in 2015 uitgebracht bij Universal-dochter Verve.

Deutsche Grammophon

Na het verschijnen van Feathers gaf Enhco een hele reeks soloconcerten. Daarnaast trad hij regelmatig op met de Bulgaarse marimba-virtuose Vassilena Serafimova. Met haar nam hij onlangs een cd op bij het prestigieuze label Deutsche Grammophon. Het is een belangrijk project voor Enhco. “Vassilena doet me iedere keer weer versteld staan, ze is echt fantastisch. We spelen eigen composities en stukken van Mozart, Bach, Fauré, Saint-Saëns en de Engelse rockband The Verve. Het is heel divers. Ik ben er erg trots op!”

Orkest

Terugkijkend op de afgelopen vijf jaar is zijn spel veranderd, vindt Enhco zelf. “Ik speel ritmisch vrijer, maar ook dynamisch en harmonisch. De frasering is vloeiender, ik laat de piano meer zingen en dat is wat ik wil. Een pianist als Brad Mehldau kan dat als geen ander. Ik ben een groot fan van Brad!” Met Feathers komt de focus van Enhco meer op het solospel te liggen. “Als ik solo speel, wil ik de mogelijkheden van de vleugel zoveel mogelijk benutten, alsof ik een orkest onder mijn vingers heb.”

Mogelijkheden

Begin maart komt Thomas Enhco met zijn trio naar Nederland, in dezelfde bezetting waarmee hij ook het North Sea Jazz-publiek veroverde, met Nicolas Charlier op drums en Jeremy Bruyère op contrabas.

“Het voordeel van solo spelen is dat je in principe niets hoeft te plannen, ik kan ter plekke bedenken wat ik ga spelen. Maar ik houd ook erg van het spelen in een trio. Het biedt zó veel mogelijkheden! Nicolas en Jeremy zijn fantastische muzikanten en ook nog eens goede vrienden, dat is heel belangrijk voor me. Ik kan spelen binnen een vast stramien, of juist vrij en geïmproviseerd, afhankelijk van mijn eigen stemming en van hoe de andere twee muzikanten zich voelen. We laten voortdurend muzikale proefballonnetjes voor elkaar op, soms pik je iets op en werk je het verder uit, soms niet.”

Verhalen

Meer nog dan een musicus, blijkt Enhco een verhalenverteller. “Als je muziek maakt, creëer je een wereld. Voor mij heeft musiceren te maken met visualiseren, met fysieke sensaties. Harmonieën, noten en klanken zijn verbonden met kleuren, texturen en ruimte. Het verhaal dat ik vertel, kan een ander verhaal zijn dan wat jij hoort, maar dat maakt niet uit, dat is juist het mooie aan muziek.”

Hij vertelt over een masterclass improviseren die hij onlangs gaf aan een groep blanke, zwarte, Joodse en Arabische kinderen van 6 tot 14 jaar. “We hadden een verhaal bedacht dat we muzikaal gingen vertalen. Hoe klinkt het gefluister van de wind door de bladeren, hoe speel je een kampeerder die stilletjes door de nacht loopt? Het was prachtig om te zien hoe hun verbeelding aan het werk ging. Daarna speelde ik stukjes voor en vroeg de kinderen welke emotie ze hoorden. Blijdschap, angst, spanning, ze waren het steeds met elkaar eens. Ik vroeg de groep hoe dat mogelijk was, terwijl we toch allemaal zo verschillend zijn. Direct, bijna unisono, antwoordden de kinderen: Omdat we allemaal mensen zijn! Ik dacht: bingo! Muziek is universeel, muziek verbindt. Dit is de juiste tijd om hier met kinderen over te praten.”

Zingen

Het komende jaar staan er al weer heel wat optredens in zijn agenda, “Ik speel solo, maar ook samen met Vassilena en regelmatig met mijn jazztrio. Voor de wat langere termijn staat een aantal optredens met een groot symfonieorkest op het programma. We gaan onder andere Mozart concerto’s spelen en ook enkele van mijn eigen composities. En misschien ga ik zingen. Ik heb altijd gezongen, maar eigenlijk zonder er veel over na te denken. De laatste tijd vind ik het steeds leuker, het voelt goed, dus misschien ga ik er serieus mee aan de slag.”

Inspiratie

“Het is fijn om weer in Parijs te wonen, maar het valt niet mee om m’n draai te vinden”, zegt hij aan het eind van het gesprek. “Ik ben eigenlijk alleen nog maar onderweg geweest. De tijd ontbreekt om te oefenen, dat heb ik echt nodig. En mijn inspiratiebron is niet alleen muziek, maar ook de dingen die ik meemaak. Daarom wordt het tijd dat ik mijn eigen leven hier opbouw.” Hij gaapt. “Soloconcerten zijn vermoeiend”, zegt hij verontschuldigend. “Ik voel me vaak fantastisch als ik speel, maar na die tijd is alle energie verdwenen.”

Tijd om een punt achter het gesprek te zetten. Wordt vervolgd in Rotterdam (5 maart) of Utrecht (6 maart).

 

<<< terug

Balanceren op een muzikaal koord /Seiltanzen auf einer Musiksaite – Thomas Enhco & Vassilena Serafimova (NL/D)

Wie graag weet waar hij aan toe is, doet er beter aan de cd Funambules (‘koorddansers’) van marimbiste Vassilena Serafimova en pianist Thomas Enhco links te laten liggen. De ongebruikelijke combinatie marimba en piano levert verrassende klankkleuren en sferen op. De nummers beslaan een breed scala aan stijlen en genres, van Mozart, Bach en Fauré tot aan The Verve en eigen composities. Een eclectisch geheel volgens de een, een zooitje volgens de ander. Maar voor Vassilena Serafimova en Thomas Enhco – beiden virtuozen op hun instrument – was het gewoon een logische keuze.

Lees het hele interview (fraai vormgegeven door Koos Staal):